Şile Halkevi

Şile’de Halkevi Açılıyor...

1930’lu yıllar, yönetim Cumhuriyet ideallerinin kasabalara kadar ulaştırılmasını amaçlar. Muhalif görüşleri de içinde barındıran “tek parti” dönemidir.

Kişisel olarak mimarisini beğendiğim, yan tarafındaki bahçesiyle daha sonra bizim Ortaokulumuz olan binadan söz ediyorum. Bana göre maddi kültür varlığıydı. Ama şimdi yok.

Yıl 1936, Ulusal Birlik gazetesinde bir haber çıkar:

“Şile'de Halkevi açılıyor

Recep Peker ve İstanbul Parti başkanı Hilmi Şile'ye gittiler

C. H. Şile, 10 (A.A) partisi genel sekreteri Recep Peker ve İstanbul parti başkanı Hilmi Uran halkevi açılması konusunun araştırmak için bugün Şile'ye geldiler. Ötedenberi bu amaç üstünde sıcak duygu taşıyan Şile'liler yeni bir halkevi yapmak ve yaşatmak için çok ilgi gösterdiler, kararlaştırılan tedbir üzerinde tatbikatta başlanacaktır. Şile'nin parti gidişleri ve sosyal durumu bu yol ile daha genişlemiş olacaktır. Zaten tabii güzellikleri ve plajlarile göz çekici bir değerde olan Şile için bu teşebbüs yeni bir hareket ve canlılık uyandıracaktır.”

Şilede güzel bir Halkevi binası yapılacak

 Şile (Hususi) Şileliler yakında ve yepyeni sosyal bir yaşayışa, Parti Kurağile Halkevine kavuşuyorlar. Şileye yeni ve mükemmel bir Halkevi ve Parti Kurağının yapılması tasvib edilmiş bu kere Ankaradan bu iş için beş bin lira tahsisat verilmiş, İstanbul merkezinin de beş bin lira eklemesile bu verimli, mes'ud işin başarılabileceği anlaşılmış tır.

Şile halkı da bu yapı için 4 bin lira değerinde, hâkim bir noktada büyük bir arsa teberru etmiştir, yapılacak binanın etrafı tamamile ulu ağaclarla çevrilmiş olacak, güzel bir park yapılacaktır.

Şimdi Şile halkı; kendilerini yükseltecek, her günün didinmelerinde huzur ve heyecan verecek bu varlığa kavuşmaları için, ötedenberi yardım ve teveccühlerine mazhar oldukları ve çok sevdikleri Muhiddin Üstündağın müzaharetlerine iltica ediyorlar, yardımlarını diliyorlar.

Halk, toplanmak, gençlik çalışmak istedikçe her defasında sıkıntı çekilmiş, Şile kaymakamile, Parti Başkanının vakit, vakit davet edilen köylülerle yaptığı hasbihallerde, gerek alâkadarlar tarafından verilen insan, hayvan sağlıkları, kazanç, ekonomi yolları hakkındaki konferanslarda taşan halkı alacak yer bulunamamış, daima darlık çekilmiştir.

Kültür faaliyetleri için geniş bir müsamere ve konferans salonu bulunacak olan yeni bina, bütün bu ihtiyaçları temin edecektir.

S.D.

12 Eylül 1936’da Şile Halkevi’nin temeli atılır.

 “ŞİLE HALKEVİNİN BUGÜN TEMELİ ATILIYOR

Şile kazasındaki Halkevi binasının temel atma töreni bugün yapılacaktır.

Merasimde bulunmak üzere İstanbul ilbayı ve fırka başkanı Muhittin Üstündağ, fırka erkânı, şehir meclisi üyelerinden bir kısmı ve Halkevleri başkanları bu sabah Şileye gideceklerdir.”

24 Şubat 1939 tarihli Akşam Gazetesi:

Şile Halkevi nasıl açıldı?

Açılış töreninde milli oyunlar

Şile (Akşam) - Halkevimiz, İstanbuldan vali ve parti başkanımız adına gelen bay Hamid Ongunsu'nun elile İstanbul şehir bandosunun ve binlerce köylü ile halkımızın coşkun tezahüratı arasında açıldı. Söylevler, şiirlerden sonra temsil kolumuzun muvaffakiyetli temsili takdirle karşılandı. Miniminilerin zeybek dansı, köy düğünü havası ile milli oyunları alkışlandı.

 İstanbul’dan gelen davetlilere, Şile halkına, köylülere öğle yemeği verildi. Şilede bir benzeri olmıyan ve kaymakam bay Rebii Karatekin ve arkadaşlarının himmetlerile, İstanbul’dan alınıp büyük bir zevkle tefriş edilen parti ve Halkevi binası gelen heyete gösterildi; memnun kaldılar.

Yeni Halkevi binasında her kol için odalar ayrılmıştır. Gerek vilayetin yüksek yardımları ve gerekse Şile halk ve köylüsünün gayretlerile yükselen binanın içinde beşyüz kişi alacak kadar bir salon, bir banyo mahalli, okuma odası ve diğer odalar vardır. Burada Halkevinin faaliyete geçişi bina içinde candan bir kaynaşmaya vesile olmuştur. Evin açılışı dolayısile Şile gençleri tarafından verilen bu temsilde salon tamamen dolmuştu.”

Açılıştan 3 ay sonra yeni bir haber çıkar.

“Şile Halkevinin faaliyeti

 Şile (Hususi) - Halkevimizde açıldığı günberi büyük bir faaliyet göze çarpmaktadır. Bu arada bilhassa okuma odasında iyi bir düzenleme meydana gelmiş, günlük gazeteler, C. H. Partitisi Genel Sekreterliği ve diğer kardeş Halkevlerinden gelen kitaplarla süslenmiş bulunmaktadır. Yardıma kadar bir okuma odası bulamıyan Şile halkı ve gençliği artık fikri çalışmaları gaze teye kitablarla tenmiye etmekte, radyodan da bedii zevklerini temin etmekle  sağlamaktadırlar.

 Verilen bir habere göre Halkevi yakında üç hoparlörle birlikte güçlü bir radyo daha alacak ve hoparlörleri kasabanın muhtelif yerlerine yerleşecek garantili konferanslara başlayacak, yayınlara başlayacak.” 

23 Mayıs 1939

“Şile Halkevi Şubenin çalışma kollarında yer alan üyelerin yaşı 18’den büyüktü. Üyelerin çoğu esnaf ve işçiydi. Müzik kolunda biri klarnet, biri cümbüş, biri ud, biri saksafon ve biri de mandolin çalan toplam beş üye görev almaktaydı. Müzik faaliyetlerinde Köy Enstitüsü mezunlarından faydalanılmaktaydı. Şubenin müzik öğretmeni yoktu. Bütçesi oldukça mütevazıydı. Öyle ki önce 50 lira olan bütçe daha sonra 15 liraya kadar indi. Hiçbir üyeye ücret ödenmemekteydi. Koroya ve bir bandoya ihtiyaç duyan şubenin demirbaş müzik aletleri şunlardı: bir saksafon, bir klarnet, bir trombon, hurda ve bakıma ihtiyacı olan iki adet keman. “ Nursal Kumaş, İstanbul Halkevleri Güzel Sanatlar ve Temsil Şubelerinin Faaliyetleri (1939-1951)”, Belgi Dergisi

Halkevlerinin kapatılması Demokrat Partinin iktidara gelmesi ve 14 Mayıs 1950 tarihinde gerçekleşen seçim ertesinde, TBMM'de 8 Ağustos 1951 tarihinde kabul edilen ve 11 Ağustos 1951 tarihinde Resmî Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 5830 sayılı kanun ile Türkiye genelindeki bütün Halkevleri kapatılarak malları hazineye devredilmiştir.